Fundament teorii
Ten sam schemat może opisywać bardzo różne zjawiska
Centralną propozycją Teorii Q jest poszukiwanie uniwersalnej budowy struktur. Dwa elementy lub procesy oddziałują, tworzą relację, zmieniają własny stan i mogą wytworzyć wspólną, emergentną jakość.
Autor stosuje ten schemat do matematyki, fizyki, psychologii, komunikacji i zjawisk społecznych. Podobieństwo diagramu nie oznacza jednak, że wszystkie te dziedziny są naukowo tym samym — chodzi o wspólną formę interpretacji.
Obiekt · obserwator · relacja
Nie widzimy obiektu w oderwaniu od sposobu obserwacji
W Teorii Q obserwator nie jest biernym widzem stojącym poza układem. Rodzaj kontaktu, pomiaru lub interakcji wpływa na to, jaki obraz obiektu powstaje.
QPsychologia
Człowiek jako proces, a nie stały obiekt
Według Teorii Q człowieka nie należy sprowadzać do trwałego zestawu cech. Jest dynamicznym procesem: zmienia się poprzez doświadczenia, własny wgląd, relacje i obrazy tworzone przez innych ludzi.
Taki sposób myślenia przesuwa uwagę z pytania „jaki jestem?” na pytania „jakim procesem obecnie jestem?”, „co mnie zmienia?” i „jak moje relacje wpływają na przyszły stan?”.
Autorska hipoteza
Paradoks zera i świat jako złamana symetria
Jednym z głównych motywów teorii jest próba zdefiniowania „niczego”, zera i braku egzystencji. Autor rozpatruje zero jako klasę wielu możliwych par, które wzajemnie się równoważą.
W tej interpretacji byt pojawia się wraz ze złamaniem doskonałego bilansu lub symetrii. Jest to autorska propozycja filozoficzno-formalna, a nie potwierdzony model fizyczny.
Język formalny
Działania jako procesy tworzące różne rodzaje nowej jakości
QMatematyka proponuje interpretować działania nie tylko jako operacje na liczbach, lecz jako rodzaje procesów. Dodawanie odpowiada zestawieniu i emergencji addytywnej, a mnożenie — oddziaływaniu, które wytwarza nową jakość.
W materiałach pojawiają się również działania określane jako sklejanie, składanie, zbieranie i uwspólnienie. Ich rolą jest opis różnych sposobów łączenia elementów oraz relacji.
Praktyka
Od komunikacji do marketingu i negocjacji
Teoria Q rozwija własne modele wizerunku, komunikacji, gier behawioralnych, identyfikacji, marketingu oraz negocjacji. Wspólnym elementem jest analiza tego, jak człowiek, otoczenie i relacja wzajemnie się zmieniają.
Praktyczne zastosowania są przedstawiane jako konsekwencje tego samego schematu strukturalnego, który wcześniej służy do omawiania pojęć bardziej abstrakcyjnych.